Jak przygotować budynek do termomodernizacji?

Dlaczego warto przeprowadzić audyt energetyczny przed termomodernizacją?

Audyt energetyczny budynku polega na ocenie stanu obiektu pod względem zużycia energii. Analizie podlegają przede wszystkim takie elementy budynku, jak okna, dach, ściany zewnętrzne czy podłogi, a także urządzenia grzewcze. W ten sposób zostają m.in. zdiagnozowane miejsca niekontrolowanej ucieczki ciepła z budynku, a co za tym idzie audyt energetyczny umożliwia poprawne wykonanie projektu termomodernizacji, który przyniesie najbardziej korzystne zmiany. Przeprowadzenie audytu energetycznego budynku czasami jest obowiązkowe dla osób, które ubiegają się o dofinansowanie w ramach specjalnych programów termomodernizacji domów, jak ma to miejsce np. w przypadku rządowego programu „Czyste powietrze”.

Jakie są kluczowe etapy termomodernizacji budynku?

Proces termomodernizacji budynku składa się z pięciu kluczowych etapów:

• analiza budynku pod katem zużycia energii,
• przygotowanie projektu termomodernizacji budynku,
• jeśli jest to konieczne – zgłoszenie prac do odpowiedniej instytucji lub uzyskanie na nie pozwolenia, (listę prac wymagających zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia znajdziemy w ustawie Prawo budowlane),
• przeprowadzenie prac termomodernizacyjnych,
• kontrola jakości przeprowadzonych prac.

Jakie materiały izolacyjne wybrać do ocieplenia budynku?

O sukcesie inwestycji, jaką jest termomodernizacja budynku, w dużej mierze decyduje jakość zastosowanych materiałów izolacyjnych. Do najczęściej wykorzystywanych rozwiązań w tym zakresie należą:

• styropian,
• wełna mineralna,
• izolacja natryskowa pianką poliuretanową.

Styropian i wełna mineralna to tradycyjne i efektywne materiały termoizolacyjne, które nadal cieszą się duża popularnością. Nowoczesną i posiadającą wiele zalet alternatywą jest dla nich natryskowa pianka poliuretanowa. Bez problemu – ze względu na natryskową metodę aplikacji – dociera ona do wszelkich zakamarków, precyzyjnie pokrywa nawet nierówną powierzchnię i w efekcie tworzy jednolitą, szczelną, pozbawioną mostków termicznych powłokę. Wykonana w ten sposób warstwa ocieplenia charakteryzuje się niewielkim ciężarem i długowiecznością. Termoizolacja natryskowa ma również tę zaletę, że można ją wykonać w bardzo krótkim czasie (w większości wypadków wystarczy jeden dzień, by przeprowadzić niezbędne prace od początku do końca). 

Przykładem najwyżej jakości natryskowej pianki termoizolacyjnej jest Soudafoam SPF firmy Soudal. Pianka ta oferowana jest w dwóch wariantach – otwartokomórkowym i zamkniętokomórkowym.

Pianka Soudafoam SPF otwartokomórkowa (tj. posiadająca w swojej strukturze głównie komórki otwarte) jest całkowicie paroprzepuszczalna i przeznaczona do zastosowań wewnątrz budynku. Za jej pomocą skutecznie ocieplimy takie elementy budynku, jak:

• poddasze,
• ściany od wewnątrz,
• podłogi.

Natomiast pianka Soudafoam SPF zamkniętokomórkowa składa się w 97% z komórek zamkniętych, jest wodoszczelna i nienasiąkliwa. Przeznaczona jest zarówno do zastosowań zewnętrznych, jak i wewnętrznych, w tym do:

• termoizolacji dachów skośnych,
• ocieplania ścian (od zewnątrz),
• hydroizolacji fundamentów.

Pianki poliuretanowe Soudafoam SPF nakłada się przy pomocy specjalnego agregatu do natrysku, a warstwę izolacji z ich wykorzystaniem powinni wykonywać wyłącznie certyfikowani fachowcy. Do samodzielnego doszczelniania i wzmacniania ocieplenia możemy jednak wykorzystać piankę termoizolacyjną w sprayu, która jest przystosowana do aplikacji standardowym pistoletem do pian lub – w innej wersji – posiada wbudowany aplikator Genius Gun. Pianka ta świetnie sprawdzi się m.in. przy:

• ocieplaniu niewielkich konstrukcji (np. garaż),
• doszczelnianiu stolarki otworowej, ścian i sufitów,
• wygłuszaniu przepustów i przejść rurowych.

Warto podkreślić, że istotnym elementem prac termomodernizacyjnych w budynku jest wymiana wysłużonych okien i drzwi zewnętrznych, które stanowią jedną z głównych dróg systematycznej ucieczki ciepła z wnętrza pomieszczeń. Pamiętajmy, że podczas wymiany stolarki otworowej należy zwrócić uwagę nie tylko na jakość samego wyrobu, ale także na jakość jego montażu. Nawet energooszczędne okna nie uchronią nas przed dużymi stratami ciepła, jeśli podczas ich instalacji zostaną popełnione błędy i w konsekwencji wokół nowej stolarki powstaną mostki termiczne. Błędów tych możemy uniknąć, wykorzystując system do szczelnego montażu okien i drzwi Soudal Window System (SWS). System ten poprawia izolacyjność styku okna lub drzwi ze ścianą zewnętrzną dzięki zastosowaniu podczas procesu montażu dodatkowych uszczelnień, które zabezpieczają termoizolator w postaci pianki poliuretanowej przed zwilgoceniem i degradacją.  W przypadku wymiany okien uszczelnienia te wykonywane są najczęściej z płynnych membran Soudatight, których aplikacja nie wymaga specjalnego przygotowywania otworów okiennych i które mogą być nakładane nawet na trudne podłoża (a takie właśnie podłoża nierzadko spotykane są w starszych budynkach). Płynna membrana do zastosowań wewnętrznych posiada właściwości paroszczelne i zabezpiecza piankę poliuretanową przed wnikaniem do niej wilgoci z wnętrza pomieszczeń, natomiast płynna membrana do zastosowań zewnętrznych wykazuje właściwości paroprzepuszczalne i chroni piankę przed wilgocią z otoczenia budynku, umożliwiając zarazem odprowadzenie pary wodnej ze złącza okiennego na zewnątrz. W rezultacie pianka pozostaje sucha i nie traci swoich właściwości termoizolacyjnych.

Jakie są najlepsze praktyki dotyczące ocieplania dachu i poddasza?

Natryskowa pianka poliuretanowa jest doskonałym rozwiązaniem, jeśli chodzi o termoizolację dachu skośnego i poddasza. Jednak rzadko korzysta się z niego podczas izolacji dachu płaskiego, a to ze względu na stosunkowo poważne trudności, jakie mogą pojawić się w trakcie realizacji tego przedsięwzięcia (np. silny wiatr lub deszcz). Systemem rekomendowanym do izolacji dachów płaskich jest Soudatherm Roof, który powstał we współpracy firmy Soudal z architektami i ekipami dekarskimi. System ten obejmuje jednoskładnikowe kleje poliuretanowe, przeznaczone do montażu materiałów izolacyjnych, takich jak styropian, wełna mineralna, sztywne pianki PUR i PIR oraz pianki fenolowe oraz spienione materiały mineralnych. Na rodzinę klejów Soudatherm Roof składają się:

• SoudathermRoof 330 – klej do izolacji dachów o dużej powierzchni,
• SoudathermRoof 250 – klej do izolacji dachów o małej powierzchni,
• SoudathermRoof 170 – klej do izolacji dachów z wykorzystaniem wełny mineralnej,
• SoudathermRoof 100 – klej do mocowania  membran z PVC i EPDM.

System Soudatherm Roof zapobiega kondensacji wilgoci w konstrukcji dachu i znacznie ogranicza ryzyko powstawania mostków termicznych, gwarantując efektywną termoizolację na ponad 20 lat. System ten jest uniwersalny, z powodzeniem może być stosowany tak w nowych, jak i modernizowanych budynkach oraz jest odpowiedni dla wszystkich rodzajów pokryć dachowych.

Jakie korzyści przynosi termomodernizacja w kontekście ekologii i oszczędności?

Podstawową korzyścią, jaka wiąże się z przeprowadzeniem prac termomodernizacyjnych w budynku, jest poprawa jego efektywności energetycznej, co przekłada się na znacznie niższe rachunki za ogrzewanie i/lub chłodzenie pomieszczeń. Ważną zaletą termomodernizacji jest również to, że budynek staje się bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego, ponieważ wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań grzewczych przyczynia się do ograniczenia zużycia cennych surowców, a także do redukcji emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

Kolejnym atutem termomodernizacji budynku jest zdecydowanie wyższy komfort użytkowania pomieszczeń (nie są one ani wychłodzone w sezonie zimowym, ani przegrzane w sezonie letnim), a co za tym idzie – również wyższa jakość życia. Z kolei w kontekście ekonomicznej termomodernizacja przynosi korzyści w postaci wyższej wartości rynkowej budynku.

Jakie są zalecenia dotyczące modernizacji systemu grzewczego podczas termomodernizacji?

Termomodernizacja obiektu obejmuje nie tylko poprawę izolacyjności cieplnej przegród budowlanych, ale również wymianę starych urządzeń grzewczych. Ogólnym zaleceniem odnośnie do modernizacji systemu ogrzewania jest zastępowanie nieekologicznych i kosztownych w eksploatacji źródeł ciepła na nowoczesne, wydajne rozwiązania, które zmniejszają ślad węglowy budynku.

Jakie formalności należy spełnić przed rozpoczęciem termomodernizacji?

Z rozpoczęciem termomodernizacji budynku wiążą się określone formalności, przy czym różnią się one w zależności od np. zakresu planowanych prac czy lokalizacji nieruchomości. Najczęściej wymagane jest:

• przeprowadzenie audyty energetycznego,
• przygotowanie projektu termomodernizacji,
• zgłoszenie danych prac lub uzyskanie na nie pozwolenia (co regulują odpowiednie przepisy budowlane),
• uzyskanie zgody wspólnoty mieszkaniowej, jeśli zarządza ona częścią budynku, w którym prace mają zostać przeprowadzone.